مقایسه رژیم فستینگ و کتوژنیک؛ کدام رژیم مناسب سبک زندگی شماست؟

کاهش وزن، یکی از سخت‌ترین چالش‌هایی است که بسیاری از افراد با آن مواجهند. این روزها تنوع بالایی در رژیم‌های غذایی وجود دارد که هرکدام به نوعی باعث کاهش وزن و لاغری می‌شوند. فستینگ متناوب و رژیم کتوژنیک، دو مورد از رژیم‌های معروف هستند که علیرغم تفاوت‌های بسیار، هر دو به نوعی باعث کم شدن وزن می‌شوند. برای انتخاب یکی از این دو روش، باید ابتدا از تفاوت رژیم فستینگ و کتوژنیک آگاهی کافی را پیدا کنید تا ببینید کدام مورد تطابق بیشتری با سبک زندگی شما دارد. از این رو، در این مقاله به مقایسه رژیم فستینگ و کتوژنیک از ابعاد مختلف پرداخته‌ایم تا ذهنیتی شفاف نسبت به هر دو روش پیدا کنید.

تفاوت رژیم فستینگ و کتوژنیک در یک نگاه

ویژگی‌های مشترک رژیم فستینگ و کتوژنیک

این دو رژیم اگرچه تفات‌های بسیاری با یکدیگر دارند اما درست مانند دو مسیر متفاوت در جهت یک مقصد هستند. هدف اصلی هر دو رژیم، محدود کردن دسترسی بدن به قند و وادار کردن بدن به سوزاندن چربی‌ها است. در نتیجه علاوه بر کاهش وزن، شاهد بهتر شدن فرم بدن خود نیز خواهید بود.

از لحاظ تاثیر گذاری بر قند خون نیز، هر دو رژیم به شیوه خاص خود، سطح قند خون را کنترل می‌کنند. در رژیم فستینگ، بدن حساسیت بیشتری نسبت به انسولین پیدا می‌کند و در رژیم کتوژنیک نیاز بدن به هورمون انسولین کاهش یافته و به همین دلیل قند خون در سطحی معین باقی خواهد ماند.

مقایسه رژیم فستینگ و کتوژنیک از ابعاد مختلف

حال می‌خواهیم تفاوت رژیم فستینگ و کتوژنیک را به طور کامل بررسی کنیم. با مطالعه دقیق این تفاوت‌ها می‌توانید رژیم مناسب خود را با دقت بیشتری انتخاب کنید.

1. نحوه اجرا

تفاوت اصلی این دو رژیم در فرم و نحوه انجام آن‌ها است. رژیم فستینگ یا رژیم روزه‌داری، به معنای غذا نخوردن برای یک بازه زمانی مشخص است. در این بازه زمانی که پنجره غذا خوردن بسته است، افراد می‌توانند آب، چای، چای سبز و یا قهوه تلخ مصرف کنند. این رژیم انواع مختلفی دارد که معروف‌ترین آنان عبارت‌اند از:

• فستینگ 16-8: در این رژیم، 16 ساعت محدودیت غذا خوردن و ساعت پنجره باز خوردن غذا داریم. بسیاری از افراد این رژیم را در ساعات 8 شب تا 12 ظهر رعایت می‌کنند.
• فستینگ 2-5: در این روش، مصرف کالری در دو روز هفته به صورت محدود و در 5 روز به صورت نرمال است.
• فستینگ Eat-Stop-Eat: در این سبک، یک یا دو روز در هفته شاهد فستینگ 24 ساعته هستیم و در باقی ایام هفته رژیم نرمال است.

از سوی دیگر، رژیم کتوژنیک، به زمان غذای خوردن وابسته نیست، بلکه به نوع غذایی که می‌خورید مربوط می‌شود. در این رژیم، مصرف کربوهیدرات به 20 تا 50 گرم در روز محدود می‌شود و غذاهای چرب و پروتئینی جای کربوهیدرات را خواهند گرفت. در نتیجه بدن وارد فاز کتوزیس می‌شود. یعنی شروع به سوزاندن چربی‌های بدن خواهد کرد.

2. محدودیت‌های غذایی

در رژیم فستینگ، محدودیت غذایی خاصی وجود ندارد و شما می‌توانید در بازه زمانی مجاز، هرچه می‌خواهید مصرف کنید. البته که بهتر است مواد غذایی سالم را با غذاهای فرآوری شده، کیک‌ها و بیسکوئیت‌ها و مواد صنعتی جایگزین کنید. برخی افراد در کنار رژیم فستینگ، به کالری شماری نیز می‌پردازند تا مراقب میزان کالری دریافتی روزانه خود باشند. البته اگر فستینگ 8-16 را انتخاب کردید، مراقب باشید که همه مواد مغذی مورد نیاز بدن را در رژیم هفتگی خود بگنجانید تا دچار کمبود مواد مغذی نشوید. اگر همزمان با رژیم غذایی، ورزش می‌کنید، بهتر است برای تامین انرژی مورد نیاز بدن، نسبت به خرید مکمل بدنسازی نیز اقدام کنید.

در رژیم کتوژنیک اما محدودیت‌های غذایی بسیاری وجود دارد. قبل از آغاز این رژیم باید لیستی از غذاهای مجاز و غیر مجاز برای رژیم کتوژنیک را تهیه کنید. مصرف هرگونه نان، سیب زمینی، برنج، غلات و حتی بسیاری از میوه‌ها در طول این رژیم ممنوع است و به جای آن‌ها باید گوشت، مرغ، تخم مرغ و لبنیات مصرف کنید.

3. هماهنگی با سبک زندگی

اینکه کدام رژیم با سبک زندگی شما هماهنگی بیشتری دارد مسئله‌ای است که خود شما می‌توانید تشخیص دهید. بسیاری از افراد، معتقدند رعایت رژیم فستینگ راحت‌تر است زیرا حداقل هشت ساعت از زمان محدودیت غذا خوردن را در خواب سپری می‌کنند و یا در روزهای آخر هفته می‌توانند فست 24 ساعته بگیرند.

اما برخی افراد که توان تحمل گرسنگی را ندارند، به طور مثال، افرادی که از صبح زود، مشاغل سنگین خود را آغاز می‌کنند، می‌توانند رژیم کتوژنیک را انتخاب کنند. به طور مثال، با مصرف یک یا دو تخم مرغ به عنوان صبحانه، کمتر احساس گرسنگی و ضعف خواهند کرد.

4. محاسبات و برنامه‌ریزی‌ها

اگر رژیم فستینگ شما با کالری شماری یا رژیم غذایی دیگری ترکیب نشده باشد، به برنامه ریزی و محاسبات خاصی نیاز ندارید. تنها کافی است مراقب ساعت شروع و پایان فست خود باشید. اما برای رژیم کتوژنیک باید محاسبات بسیاری را برای بررسی میزان کربوهیدرات دریافتی در طول روز انجام دهید. داشتن یک برنامه هفتگی برای رژیم کتوژنیک نیز از سردرگمی شما در طول هفته پیشگیری خواهد کرد. اگرچه برای هردو رژیم بهتر است با متخصص تغذیه مشورت کنید، اما اگر بدن سالمی دارید، شاید بتوانید رژیم فستینگ را بدون نیاز به مشورت با پزشک انجام دهید. اما رژیم کتوژنیک باید با مشورت یک فرد متخصص آغاز شود.

5. مزایا

مزایای رژیم فستینگ:

• افزایش حساسیت به انسولین
• کاهش سطح کلسترول و تری‌گلیسیرید
• کاهش ریسک بیماری‌های مزمن مانند بیماری‌های قلبی و دیابت نوع دو و سرطان
• انعطاف پذیری بالا
• عدم محدودیت در انتخاب مواد غذایی

مزایای رژیم کتوژنیک:

• کاهش وزن با سرعت بیشتر
• احساس گرسنگی کمتر
• قابلیت مصرف پروتئین بیشتر
• چربی‌سوزی بهتر
• بهبود علائم آلزایمر و سایر بیماری‌های عصبی

با تهیه بهترین مکمل‌ بدنسازی مناسب رژیم کتوژنیک می‌توانید از مزایای بیشتر این رژیم بهره‌مند شوید.

6. معایب

• معایب رژیم فستینگ:
• احساس گرسنگی بیشتر
• خستگی و کمبود انرژی
• سردرد
• احتمال موفقیت کمتر در کاهش وزن به علت پرخوری در پنجره غذا خوردن

اگر همزمان با رژیم فستینگ خود به اندازه کافی ورزش نکنید یا با زیاده روی در مصرف کالری اثر رژیم خود را از بین ببرید، می‌توانید با خرید مکمل کاهش وزن، اثر رژیم خود را افزایش دهید.

معایب رژیم کتوژنیک:

• آنفولانزای کتو یا کتوفلو (خستگی، حالت تهوع، سردرد و گرفتگی عضلات)
• کمبود مواد مغذی
• احتمال بروز کتواسیدوز با علائم حالت تهوع، استفراغ، درد شکم و تنفس سریع
• دشواری در اجرای دستورالعمل‌ها

رژیم کتوژنیک برای چه افرادی مناسب نیست؟

رژیم کتوژنیک علیرغم همه مزایای خود، برای افرادی که به دنبال افزایش وزن هستند، ورزشکاران حرفه‌ای و کسانی که قصد عضله‌سازی دارند چندان مناسب نیست. این رژیم را باید برای مدتی بین 3 تا 6 ماه نگهداشت و پایبندی طولانی مدت به آن به ویژه برای کسانی که به بیماری‌هایی مانند دیابت، بیماری‌های قلبی، کبدی و کلیوی دچارند و یا به اختلالات خوردن مانند بولیمیا مبتلا هستند، باید در گرفتن این رژیم محتاط باشند.

رژیم فستینگ برای چه افرادی مناسب نیست؟

مانند رژیم کتوژینیک، رژیم فستینگ نیز برای افرادی که به دیابت و اختلالات خوردن هستند مناسب نیست. علاوه بر این، افرادی که باید داروهای خاص خود را همراه با غذا مصرف کنند، افرادی که در سن رشد هستند، زنان باردار و شیرده نیز، باید رژیم‌های سبک‌تری را انتخاب کنند.

سخن پایانی

تشخیص اینکه رژیم فستینگ بهتر است یا کتوژنیک، اول از همه به شرایط سلامتی و سبک زندگی خود شما بستگی دارد. احتمالاً گوش دادن به نظرات افراد دیگر و تجربیات آنان، کمک چندانی برای انتخاب به شما نخواهد کرد. اگر هنوز بعد از مطالعه تفاوت فستینگ و کتوژنیک، تصمیم خود را نگرفته‌اید، بهتر است به یک متخصص تغذیه مشورت کنید تا بهترین رژیم را به شما پیشنهاد دهد. دقت کنید کاهش وزن به تنهایی ملاک نیست و باید همزمان به فکر تامین مواد مغذی بدن و سلامتی خودتان نیز باشید.

منابع

+ + + +