مکمل کراتین؛ راهنمای جامع مصرف، مزایا و معایب
- publisher
کراتین یکی از محبوبترین مکملهای ورزشی است که اغلب برای افزایش عملکرد بدنی و حمایت از رشد عضلانی به کار میرود. این ترکیب طبیعی در بدن تولید میشود و از طریق رژیم غذایی نیز تأمین میگردد، اما مکمل آن میتواند سطوح عضلهسازی را بالاتر ببرد. در این مقاله قصد داریم تا در مورد اینکه کراتین چیست؟، انواع مکمل کراتین، فواید مکمل و دیگر موارد این مکمل را به طور کامل مورد بررسی قرار دهیم.
مکمل کراتین چیست؟
کسانی که به دنبال ارتقای عملکرد ورزشی و افزایش قدرت عضلانی هستند، میتوانند از مکمل کراتین استفاده کنند. این مکمل نه تنها به کاهش سطح قند خون و تقویت عملکرد مغزی کمک میکند، بلکه برای ورزشکاران حرفهای و مبتدیان هم مناسب است. تازهکاران میتوانند با مصرف آن، قدرت عضلانیشان را افزایش دهند و زمان تمرین را طولانیتر کنند. علاوه بر این، مطالعات نشان میدهند که کراتین از ایمنترین مکملهای ورزشی است و معمولاً بدون عوارض جانبی جدی همراه است.

انواع مکمل کراتین بدنسازی
به دلیل کاربرد منحصربفرد کراتین، این مکمل به انواع مختلفی تقسیم میشود. شناخت انواع مکمل کراتین و انتخاب نوع مناسب میتواند تأثیر بسزایی در نتایج داشته باشد.
| نوع کراتین | ویژگیها و ترکیبات | مزایا و عملکرد |
| کراتین مونوهیدرات | از یک مولکول کراتین و یک مولکول آب تشکیل شده. | افزایش آب سلولهای عضلانی، تقویت قدرت، کمک به رشد حجم عضلات. |
| کراتین بافر شده | حاوی پودرهای قلیایی در ترکیب خود. | کاهش نفخ و مشکلات معده، کمک به جذب بهتر کراتین در معده. |
| کراتین اتیل استر | کراتین ترکیبشده با یک گروه اتیل استر. | حلالیت و نفوذپذیری به سلولهای عضلانی را افزایش میدهد. |
| کراتین هیدروکلراید (HCL) | کراتین و اسید هیدروکلریک | حلالیت بسیار بالا در آب، کاهش ناراحتی معده، امکان مصرف با دوز کمتر. |
| کراتین مایع | اصلیترین گزینه کراتین مونوهیدرات
|
افزایش ذخایر فسفوکراتین، تأمین انرژی برای تمرینات سنگین، کمک به ریکاوری سریعتر. |
| کراتین منیزیم کلات | منیزیم به مولکول کراتین متصل شده است. | کمک به جذب بهتر کراتین در عضلات (به دلیل وجود منیزیم)، افزایش احتمالی قدرت و عملکرد ورزشی. |
| کراتین ترکیبی | ترکیبی از کراتین، کافئین، تائورین، بتا آلانین، آرژنین، ویتامینها و مواد معدنی. | رفع نیاز به مصرف چندین مکمل جداگانه، عملکرد چندمنظوره |
| کراتین سیترات | اسید سیتریک آلی و کراتین | این مکمل برای افزایش انرژی عضلانی، بهبود عملکرد در تمرینات کوتاه مدت و پرفشار |
| کراتین مالات | اسید مالیک و کراتین | افزایش استقامت بدنی |
| کراتین گلوکونات | کراتین با گلوکز | جذب بهتر |
| کراتین پیروات | کراتین با اسید پیروویک | افزایش سطح کراتین |
| کراتین آلفا کتوگلوتارات | کراتین و اسید آلفا کتوگلوتاریک | کاهش عوارض گوارشی مانند اسهال یا ناراحتی معده |
1. کراتین مونوهیدرات
اکثر ورزشکاران از مکمل کراتین مونوهیدرات استفاده میکنند، با مصرف این مکمل تقویت قدرت عضلانی و افزایش حجم عضلات برای بدن اتفاق میافتد. کراتین مونوهیدرات از یک مولکول کراتین و یک مولکول آب تشکیل شده و میتواند میزان آب موجود در سلولهای عضلانی را افزایش دهد و در ادامه به رشد عضلانی نیز کمک میشود. کراتین مونوهیدارت معمولاً به صورت دانهدرشت وجود دارد و گاهی در آب تهنشین میشود. اگر مشکلات گوارشی دارید، کراتین میکرونایز شده گزینه بهتری است.
2. کراتین بافر شده
طبق گفته exercise.com برخی افراد با مصرف کراتین دچار نفخ یا مشکلات معده میشوند، توصیه متخصصان به این افراد استفاده از کراتین بافر شده میباشد. در ترکیبات این کراتین پودر قلیایی وجود دارد که به جذب بهتر کراتین در معده کمک میکند.
3. کراتین اتیل استر
کراتین اتیل استر (Creatine Ethyl Ester) یکی از انواع مکملهای کراتین است که با هدف بهبود جذب و کارایی نسبت به کراتین مونوهیدرات طراحی شده است. این مکمل از ترکیب کراتین با یک گروه اتیل استر تشکیل شده که ادعا میشود حلالیت و نفوذپذیری آن در سلولهای عضلانی را افزایش میدهد.
4. کراتین هیدروکلراید
اگر دوزهای کمتری از کراتین را مصرف میکنید، بهترین انتخاب برای شما کراتین هیدروکلراید میباشد. این مکمل حلالیت بهتری در آب دارد و همین گزینه باعث کاهش ناراحتی معده در افراد شده است.
5. کراتین مایع
بیشتر مکملهای کراتین به صورت پودری در بازار وجود دارند، با این حال این مکمل محبوب به صورت مایع نیز برای ورزشکاران قابل استفاده است. این مکمل با افزایش ذخایر فسفوکراتین در عضلات، انرژی لازم برای تمرینات سنگین را تأمین کرده و به ریکاوری سریعتر کمک میکند.
6. کراتین منیزیم کلات
همانطور که از نام مکمل کراتین منیزیم کلات مشخص است، در ترکیبات این مکمل منیزیم به مولکول کراتین وصل شده است. منیزیم که یک ماده معدنی ضروری است، به جذب بهتر کراتین در عضلات کمک میکند و ممکن است قدرت و عملکرد ورزشی را افزایش دهد.

7. کراتین سیترات
در ترکیبات کراتین سیترات، اسید سیتریک آلی وجود دارد، این نوع کراتین به خوبی در آب حل میشود. این مکمل برای افزایش انرژی عضلانی، بهبود عملکرد در تمرینات کوتاه مدت و پرفشار مانند وزنهبرداری و حمایت از ریکاوری طراحی شده است.
8. کراتین مالات
در ساختار کراتین مالات، اسید مالیک به مقدار زیادی وجود دارد، این نوع اسید استقامت بدنی را به خوبی افزایش میدهد و باعث شده تا تولید بیهوازی دوندگان و مبارزان بهتر شود.
9. کراتین گلوکونات
برای اینکه کراتین به خوبی در بدن جذب شود، کراتین با گلوکز ترکیب شده و کراتین گلوکونات نام دارد. این نوع کراتین به دلیل ترکیب با انسولین غنیشده با کربوهیدرات به طور موثرتری جذب میشود.
10. کراتین پیروات
کراتین پیروات از ترکیب کراتین با اسید پیروویک به وجود میآید و به عنوان یک فرم منحصربهفرد از کراتین شناخته میشود. این نوع کراتین سطح کراتین را در خون بیشتر از مونوهیدرات افزایش میدهد. با این حال، این افزایش ممکن است به معنای کاهش ذخیره کراتین در عضلات باشد که اثربخشی آن را در مقایسه با مونوهیدرات پایین میآورد.
11. کراتین آلفا کتوگلوتارات
این نوع کراتین که با نام AKG نیز شناخته میشود، از اتصال کراتین به اسید آلفا کتوگلوتاریک تولید میشود. آلفا کتوگلوتارات، به عنوان پیشساز گلوتامین، جذب رودهای بهتری دارد و میتواند عوارض گوارشی مانند اسهال یا ناراحتی معده را که برخی ورزشکاران با کراتین تجربه میکنند، کاهش دهد.
12. کراتین ترکیبی
آخرین مورد متعلق به کراتین ترکیبی میباشد که علاوه بر کراتین در ساختار آن کافئین، تائورین، بتا آلانین، آرژنین، انواع ویتامینها، مواد معدنی وجود دارد. این محصولات معمولاً به صورت پودر، کپسول یا نوشیدنی عرضه میشوند و به دلیل ترکیب چندمنظوره، نیاز به مصرف چندین مکمل جداگانه را کاهش میدهند.
عملکرد کراتین روی بدن چگونه است؟
کراتین نه تنها به افزایش حجم عضلانی و قدرت کمک میکند، بلکه در تسریع ریکاوری و کاهش خستگی نیز مؤثر است تمامی این موارد باعث شده تا هر ورزشکاری خرید کراتین را در برنامه ورزشی خود قرار دهد. از طرفی با وجود تنوع در انواع کراتین، از مونوهیدرات تا هیدروکلراید، تأثیرات آن بر بدن را نباید نادیده گرفت.
- کراتین سیگنالهای بیشتری را به سلولها میفرستد، این کار باعث ترمیم عضلات و تشکیل عضلات جدید میشود.
- مکمل کراتین به حجم و شدت تمرینات کمک میکند و ورزشکار در یک جلسه تمرینات بیشتری را میتواند انجام دهد.
- IGF-1 یکی از هورمونهای موثر در عضلهسازی است که کراتین سطح این هورمون را بالا میبرد.
- کراتین با افزایش محتوای آب در سلولهای عضلانی، حجم سلولی را تقویت میکند و به بزرگتر شدن عضلات کمک میکند.
- همانطور که میدانید عملکرد مغز در حین عضلهسازی نقش مهمی در بدن دارد، کراتین با افزایش فسفوکراتین در مغز از بیماریهای عصبی محافظت میکند.
اثرات کوتاه مدت و بلند مدت مصرف کراتین
مصرف کراتین به طور کلی به دو دسته اثرات کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم میشود که از آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
اثرات کوتاه مدت
بلافاصله بعد از مصرف کراتین، اثرات آن روی بدن مشخص میشود. در تمرینات پرفشار و کوتاه مدت مثل وزنهبرداری و دو میدانی کراتین با تقویت تولید انرژی در عضلات، توان و کارایی ورزشی به ورزشکار این امکان را میدهد تا قدرت بیشتری در حین تمرینات خود داشته باشد. در مورد حجم عضلات نیز مکمل کراتین سلولهای عضلانی را به خوبی آبرسانی میکند و این گزینه به دلیل حفظ آب در بافتهای عضلانی به رشد و بهبود شکل عضلات کمک میکند.
اثرات بلند مدت
تمامی اثراتی که در کوتاه مدت شاهد آنها بودهاید در بلند مدت نیز روی بدن اثر دارند. علاوه بر اثرات کوتاه مدت به دلیل افزایش سنتز پروتئین در عضلات، رشد عضلات افزایش مییابد. همچنین با مصرف کراتین وضع ناخنها نیز بهتر میشود و احتمال شکسته شدن آنها کاهش مییابد.
فواید مکمل کراتین
در کنار اثرات مصرف کراتین از فواید کراتین نیز نباید غافل شد. این فواید عبارتند از:
1. افزایش حجم عضلانی
یکی از فواید برجسته کراتین، کمک به افزایش حجم عضلانی است. بهترین کراتین برای افزایش حجم با کشیدن آب به داخل سلولهای عضلانی، حجم آنها را موقتاً افزایش میدهد، این کار به عنوان پمپ عضلانی شناخته میشود. در واقع مطالعات نشان میدهند که کراتین سنتز پروتئین را تحریک میکند و به رشد واقعی عضله کمک مینماید. این فایده به ویژه در دورههای حجمگیری مفید است، جایی که کالری مازاد و تمرین سنگین ترکیب میشود.
2. بهبود ریکاوری عضلانی
کراتین در کاهش درد و التهاب پس از تمرین نقش دارد و ریکاوری را تسریع میکند. این مکمل با کاهش آسیب اکسیداتیو و التهاب، عضلات را سریعتر آماده تمرین بعدی مینماید. تحقیقات بر روی ورزشکاران نشان میدهند که مصرف کراتین درد عضلانی تأخیری (DOMS) را تا ۲۰ درصد کاهش میدهد. این فایده به بدنسازان اجازه میدهد جلسات تمرینی را فشردهتر کنند بدون اینکه خستگی مزمن ایجاد شود.
3. افزایش استقامت و ظرفیت بیهوازی
کراتین میتواند استقامت در فعالیتهای بیهوازی را بهبود بخشد، جایی که بدن بدون اکسیژن انرژی تولید میکند. این مکمل با بازسازی سریع ATP، اجازه میدهد ورزشکاران برای مدت طولانیتری با شدت بالا ادامه دهند.
4. بهبود سلامت استخوان
کراتین میتواند تراکم استخوانی را افزایش دهد و به سلامت استخوان کمک کند. این مکمل با حمایت از عضلات، فشار بر استخوانها را افزایش میدهد و رشد را تحریک میکند. این فایده برای جلوگیری از پوکی استخوان مفید است.
5. حمایت از سلامت قلب
کراتین میتواند عملکرد قلبی را بهبود بخشد و به سلامت قلب کمک کند. این مکمل با افزایش انرژی سلولهای قلبی، عملکرد را در فعالیتها تقویت میکند. این گزینه برای ورزشکاران با تمرینات شدید مفید است.
6. بهبود عملکرد در اختلالات متابولیسم کراتین
مکمل کراتین برای افراد با کمبود ژنتیکی کراتین مفید است. این مکمل سطوح مغز را افزایش میدهد و علائم را کاهش میدهد. تحقیقات بر روی کودکان با کمبود نشان میدهد که کراتین عملکرد را بهبود میبخشد.
بهترین کراتین بدنسازی کدام اند؟
کراتینها به دو صورت ایرانی و خارجی تولید میشوند، انتخاب بهترین برند مکمل کراتین به نظر مشاور و وضعیت بدنی فرد بستگی دارد.
کراتین بدنسازی ایرانی
مکملهای کراتین ایرانی تولیدشده تحت لیسانس برندهای معتبر بینالمللی، از کیفیت بالایی برخوردارند و برای ارتقای کارایی ورزشی، تقویت قدرت عضلانی و افزایش حجم عضلات عملکردی بسیار مطلوب دارند.
- پودر کراتین مونوهیدرات کیو ان تی
- پودر کراتین سی ام 3 گلد کر لاین ترک نوتریشن
- پودر کراتین ای تی پی ادوای
- پودر کراتین دوبیس
- پودر کراتین ژن استار
- مکمل کراتین کیو ان تی
کراتین بدنسازی خارجی
از طرفی کراتین خارجی، یکی از محبوبترین مکملهای ورزشی در جهان است که به دلیل کیفیت بالا و استانداردهای بینالمللی تولید، انتخابی برجسته برای ورزشکاران و بدنسازان است.
- کراتین ترکیبی ایوژن
- کراتین ترکیبی ایوژن
- پودر کراتین میکرونایز اپتیموم نوتریشن
- پودر کراتین DNA بی اس ان
- پودر کراتین یوروویتال
بهترین زمان مصرف کراتین چه زمانی است؟
بهترین زمان مصرف کراتین، بعد از تمرین گزارش شده است. این زمان بهترین زمانی میباشد تا با ارسال مواد مغذی ریکاوری سرعت پیدا کند. با این حال قبل از شروع تمرین نیز میتوانید کراتین را مصرف کنید. در روزهای استراحت نیز کراتین کاربرد منحصر بفرد خود را بر روی بدن دارد. بدین صورت که مصرف آن در صبح سطح کراتین را حفظ میکند و اگر همراه با وعده غذایی استفاده شود نیز جذب کراتین افزایش مییابد.

چه مدت کراتین مصرف کنیم؟
مدت زمان مصرف کراتین برای همهی افراد یکسان نیست و از 5 روز تا 14 هفته متغیر است. طبق گفته متخصصان یک دوره مصرفی یک ماه مدت مناسبی برای مصرف کراتین است، از طرفی بهتر است این دوره از سه ماه (90 روز) بیشتر نشود تا از کاهش اثربخشی جلوگیری شود و بدن به یک دوره استراحت نیاز پیدا کند.
نحوه مصرف کراتین به چه صورت است؟
انتخاب دوز مناسب، زمانبندی درست و توجه به نوع کراتین با توجه به گروهی که این مکمل را استفاده میکنند، متفاوت است.
نحوه مصرف مکمل کراتین برای بانوان
برای دوره بارگیری به مدت 4 روز هر 8 ساعت، بهتر است تا 5 گرم کراتین مصرف شود. در روزهای بدون بارگیری روزانه 5 گرم پودر بعد از پایان تمرینات توصیه میشود.

نحوه مصرف مکمل کراتین برای آقایان
آقایان در دوره بارگیری 5 روز هر 6 ساعت، 5 گرم کراتین میتوانند میل کنند. بدون بارگیری هر روز 5 گرم مکمل کراتین قبل از و بعد از تمرین میتوانید بخورید.
نحوه مصرف قرص کراتین
اگر از کراتین قرصی استفاده میکنید، میتوانید هر روز 4 تا 5 بار آن را میل کنید. با این حال حتما دستور مصرف مکمل را که روی جعبه آن نوشته شده را مطالعه کنید.
نحوه مصرف کراتین برای مسابقات
در مسابقات به دلیل افزایش قدرت عضلات مقدار کراتین باید افزایش یابد. پس 2 تا 5 گرم کراتین 2 ساعت قبل از تمرین میل کنید تا شاهد اثرات بینظیر این مکمل باشید.
نحوه مصرف کراتین در روز استراحت
طبق گفته medicalnewstoday.com برای اینکه مقدار کراتین بدن حفظ شود، توصیه میشود تا روزانه 2 تا 3 گرم کراتین در روزهای استراحت مصرف شود.
میزان مصرف کراتین بر اساس وزن
در هنگام بارگیری کراتین، میتوانید مقدار مصرف را با توجه به وزن بدنی خود تنظیم کنید. برای این کار، وزن خود را به کیلوگرم در ۰.۳ ضرب نمایید. به عنوان مثال، فردی با وزن 60 کیلوگرم باید روزانه 18 گرم کراتین مصرف کند تا ذخایر عضلانی افزایش یابد و عملکرد ورزشی بهبود پیدا کند.
تداخل دارویی مکمل کراتین
قبل از مصرف مکمل کراتین باید بدانید که این مکمل با داروهای ضد التهابی مانند ایبوپروفن، توبرامایسین، سیکلوسپورین، جنتامایسین و داروهای موثر بر قند خون تداخل دارد. همچنین کراتین برای خانمهای باردار و شیرده، افراد زیر 18 سال و کسانی که بیماریهای خاص مثل سرطان یا بیماریهای قلبی دارند، منع شده است.
نکات مهم در هنگام مصرف کراتین
برای استفاده بهینه از کراتین، مطمئن شوید که بدنتان به خوبی هیدراته است و مقدار زیادی آب در طول روز بنوشید. دوز پیشنهادی را دقیقاً رعایت کنید و از مصرف بیش از حد پرهیز کنید تا از عوارض احتمالی جلوگیری شود. ترکیب کراتین با مواد غذایی حاوی کربوهیدرات و پروتئین، مانند یک وعده غذایی متعادل یا اسموتی، جذب آن را بهبود میبخشد. اگر سابقه مشکلات کلیوی یا کبدی دارید، پیش از شروع مصرف، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید تا از ایمنی آن مطمئن شوید. مصرف بیشتر از دوز مصرفی گفته شده نیز احتمال بروز عوارض را افزایش میدهد.
مکمل کراتین برای چه کسانی مناسب است؟
- کسانی که کمبود کراتین دارند.
- ورزشکارانی که ورزش سنگین انجام میدهند.
- این مکمل برای بیماران مبتلا به دیستروفی عضلانی، پارکینسون، بیماری هانتینگتون، دیابتیها، افراد مبتلا به آرتروز و افراد مبتلا به فیبرومیالژیا نیز موثر است.

مکمل کراتین برای چه کسانی مناسب نیست؟
به طور کلی افرادی که سابقه بیماریهای کلیوی دارند، نباید کراتین مصرف کنند. همچنین برای کسانی که داروهای مربوط به کلیه و کبد تجویز شده نیز مصرف کراتین توصیه نمیشود.
عوارض جانبی مکمل کراتین
تمامی مکملها عوارض مشخص خود را دارند، به همین دلیل مکمل کراتین نیز از این قاعده به دور نیست. البته این عوارض برای همهی ورزشکاران اتفاق نمیافتد و در صورتی که بیشتر از مقدار توصیه شده استفاده شود، بروز میکند.
- سرگیجه
- اسهال
- حالت تهوع و استفراغ
- جوش یا آکنه
- مصرف خود مکمل کراتین آسیبی به کلیه وارد نمیکند ولی اگر فرد مشکلات کلیوی داشته باشد، ممکن است با مصرف این مکمل مشکلات کلیه آن نیز عود کند.
سخن پایانی
کراتین به عنوان یکی از مؤثرترین و ایمنترین مکملهای ورزشی، گزینهای قدرتمند برای بهبود عملکرد، افزایش قدرت و حجم عضلانی و تسریع ریکاوری است. از کراتین مونوهیدرات گرفته تا انواع جدیدتر مانند هیدروکلراید، این مکمل برای ورزشکاران در هر سطحی کارایی دارد. با این حال، انتخاب نوع مناسب و مصرف آن در زمان درست، میتواند نتایج را بهینه کند. برای جلوگیری از عوارض احتمالی و اطمینان از کیفیت، خرید از سایتهای معتبر مثل خانه مکمل و مشورت با متخصص تغذیه ضروری است.
سوالات متداول
1. اصلیترین فواید مصرف کراتین چیست؟
افزایش قدرت و توان خروجی، افزایش حجم عضلات، بهبود عملکرد ورزشی و کمک به ریکاوری از مهمترین فواید کراتین میباشد.
2. آیا کراتین به کلیهها آسیب میزند؟
برای افراد سالم حتی مصرف ۳۰ گرم کراتین در روز ممکن است خطری برای بدن نداشته باشد اما افرادی که مشکل کلیه دارند بدون مشورت پزشک نباید کراتین میل کنند.
3. چگونه یک برند خوب کراتین را انتخاب کنم؟
معتبر و شناخته شده، دارای مهر تاییده، خرید از فروشگاههای معتبر و تجویز شده توسط پزشک از مواردی هستند که به انتخاب یک برند خوب کراتین به شما کمک میکنند.
4. آیا کراتین روی خواب تاثیر میگذارد؟
کراتین معمولاً به طور مستقیم باعث بیخوابی نمیشود، اما از آنجا که انرژی را افزایش میدهد، ممکن است در افراد حساس باعث اختلال در الگوی خواب شود، به خصوص اگر نزدیک به زمان خواب مصرف شود.
5. آیا کراتین با کافئین (مثل قهوه) تداخل دارد؟
مصرف همزمان کراتین و کافئین تاثیر منفی بر عملکرد ورزشی ندارد ولی احتمال ناراحتیهای گوارشی و کمآبی بدن در مواقعی که این دو گزینه با هم مصرف میشوند، افزایش مییابد.
منبع:
آخرین مقالات
- مکمل گلوتامین در بدنسازی؛ مزایا، زمان مصرف و نکات مهم
- مقایسه رژیم فستینگ و کتوژنیک؛ کدام رژیم مناسب سبک زندگی شماست؟
- بهترین مکملها برای ورزش در خانه؛ افزایش انرژی و نتیجه بهتر
- بهترین تمرینات خانگی برای بانوانی که میخواهند وزن اضافه کنند
- این ویتامینها در فصل سرما سیستم ایمنی شما را چند برابر قویتر میکنند!

